Bezirk Radziechów

Powiat Radziechów
Bezirk Radziechów
powiat
1854–1867
Ilustracja
Państwo

 Cesarstwo Austrii

Kraj związkowy

Królestwo Galicji i Lodomerii

Powiat

cyrkuł złoczowski

Siedziba

Radziechów

Data powstania

1854

Data likwidacji

1867

Powierzchnia

8,8 mil²

Populacja (1854)
• liczba ludności


20.610

Języki urzędowe

niemiecki

Szczegółowy podział administracyjny
Plan
Liczba gmin katastralnych (1854)

28 (w tym 4 miasteczka)

brak współrzędnych

Bezirk Radziechów – dawny powiat (Bezirk) kraju koronnego Królestwo Galicji i Lodomerii, funkcjonujący w latach 1854–1867. Siedzibą starostwa było miasteczko Radziechów.

Historia

Bezirk Radziechów utworzono w ramach reformy uwłaszczeniowej z okresu Wiosny Ludów (1848–1849), która likwidowała jurysdykcję właściciela ziemskiego nad poddanymi. W Galicji, dominium – jako podstawowa jednostka administracyjna i filar systemu feudalnego straciło rację bytu. Konieczne stało się zatem wprowadzenie nowego systemu administracyjnego, którego zręby powstały w latach 1851–1855. Nowy trójstopniowy podział administracyjny objął 21 cyrkułów (niem. Kreise), 179 małych powiatów (niem. Bezirke) i ponad 6000 gmin (niem. Gemeinde)[1].

Bezirk Radziechów objął obszar o wielkości 8,8 mil², zamieszkany przez 20.610 ludzi i podzielony na 28 gmin katastralnych, w tym cztery miasteczka (Chołojów, Radziechów, Stojanów i Witków Nowy). Wszedł w skład cyrkułu złoczowskiego, jako jeden z jego dziesięciu powiatów[2]. Na północy graniczył z Imperium Rosyjskim.

Po nadaniu Galicji autonomii oraz powołaniu samorządu gminnego i powiatowego w 1865 zlikwidowano cyrkuły (Kreise). Dotychczasowe małe powiaty (Bezirke) w liczbie 179, utrzymały się do 1867 roku, kiedy to w następstwie kolejnej reformy administracyjnej (23 stycznia 1867) zostały zastąpione przez 74 większych powiatów[1][3]. Obszar zniesionego Bezirk Radziechów wszedł wtedy w całości w skład nowego powiatu kamioneckiego[4][5]. 1 stycznia 1912 wszystkie gminy należące dawniej do Bezirk Radziechów weszły w skład nowo utworzonego powiatu radziechowskiego[6].

Podział administracyjny (1854)

Podział administracyjny Bezirk Radziechów w 1854 roku[2]
Lp. Gmina jednostkowa Powierzchnia Ludność Powiat w 1867 po zniesieniu
1 Radziechów (m) 5604 1844 kamionecki[7]
2 Chołojów (m) 5795 2515 kamionecki[7]
3 Józefów 809 254 kamionecki[7]
4 Mierów 407 150 kamionecki[7]
5 Peratyn 3662 517 kamionecki[7]
6 Wólka 725 280 kamionecki[7]
7 Witków Nowy (m) 2537 1243 kamionecki[7]
8 Witków Stary 1716 599 kamionecki[7]
9 Płowe 1533 463 kamionecki[7]
10 Środopolce 2510 519 kamionecki[7]
11 Tetewczyce 3807 690 kamionecki[7]
12 Stojanów (m) 78[8] 1662 kamionecki[7]
13 Ordów 1261 360 kamionecki[7]
14 Suszno z Zabawą 5091 1259 kamionecki[7]
15 Tobołów-Heinrichsdorf kamionecki[7]
16 Stanin-Hanunin 3045 709 kamionecki[7]
17 Pawłów 3724 562 kamionecki[7]
18 Niestanice 6595 844 kamionecki[7]
19 Krzywe 3054 826 kamionecki[7]
20 Dmytrów 3381 1240 kamionecki[7]
21 Ohladów 3741 871 kamionecki[7]
22 Opłucko 2028 548 kamionecki[7]
23 Huta Szklana kamionecki[7]
24 Manastyrek i Majdan Nowy 1183 395 kamionecki[7]
25 Niwice, Pustelniki, Huta Stara, Majdan i Maziarnia 4852 1108 kamionecki[7]
26 Wolica Baryłowa 1740 400 kamionecki[7]
27 Sieńków z Dąbrową 2115 373 kamionecki[7]
28 Mukanie 1508 379 kamionecki[7]

Objaśnienie:

(M) = miasto; (m) = miasteczko

Przypisy

  1. 1 2 Krzysztof Ostafin, Podziały administracyjne Galicji 1857 – 1910 [online], ArcGIS StoryMaps, 13 marca 2024 [dostęp 2025-03-10].
  2. 1 2 Allgemeines Landes-Gesetz- und Regierungsblatt für das Kronland Galizien und Lodomerien mit den Herzogthümern Auschwitz und Zator und dem Großherzogthume Krakau. Jahrgang 1854, Lemberg 1855.
  3. ↑ Krzysztof Ostafin, Mateusz Troll, Dominik Kaim, Jakub Taczanowski, Problem doboru jednostek odniesienia przestrzennego w integracji danych z drugiej połowy XIX i początku XX w. z terenów Galicji i Śląska Austriackiego, „Studia Geohistorica” (8), 2020, s. 194–212, DOI: 10.12775/SG.2020.09, ISSN 2300-2875 [dostęp 2025-03-10].
  4. ↑ Verordnung des Staatsministeriums vom 23 Jänner 1867 über die Reform des politischen Verwaltung in den Königreich Galizien und Lodomerien mit dem Großherzogtum Krakau und den Herzogtümern Auschwitz und Zator
  5. ↑ Polona [online], polona.pl [dostęp 2025-03-10].
  6. ↑ Dziennik Ustaw i Rozporządzeń Krajowych dla Królestwa Galicyi i Lodomeryi wraz z Wielkiem Księstwem Krakowskiem. 1911, cz. XXI, Nr 154
  7. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 1 stycznia 1912 włączono do nowo utworzonego powiatu radziechowskiego.
  8. ↑ Najwyraźniej błąd. Powierzchnia wynosiła blisko 6000.

Bibliografia

This article is issued from Wikipedia. The text is available under Creative Commons Attribution-Share Alike 4.0 unless otherwise noted. Additional terms may apply for the media files.