Bezirk Ihrowice

Powiat Ihrowice
Bezirk Ihrowice
powiat
1854–1867
Ilustracja
Państwo

 Cesarstwo Austrii

Kraj związkowy

Królestwo Galicji i Lodomerii

Powiat

cyrkuł tarnopolski

Siedziba

Ihrowice

Data powstania

1854

Data likwidacji

1867

Powierzchnia

6,3 mil²

Populacja (1854)
• liczba ludności


20.027

Języki urzędowe

niemiecki

Szczegółowy podział administracyjny
Plan
Liczba gmin katastralnych (1854)

35

brak współrzędnych

Bezirk Ihrowice – dawny powiat (Bezirk) kraju koronnego Królestwo Galicji i Lodomerii, funkcjonujący w latach 1854–1867. Siedzibą starostwa była wieś Ihrowice (obecnie Ihrowica).

Historia

Bezirk Ihrowice utworzono w ramach reformy uwłaszczeniowej z okresu Wiosny Ludów (1848–1849), która likwidowała jurysdykcję właściciela ziemskiego nad poddanymi. W Galicji, dominium – jako podstawowa jednostka administracyjna i filar systemu feudalnego straciło rację bytu. Konieczne stało się zatem wprowadzenie nowego systemu administracyjnego, którego zręby powstały w latach 1851–1855. Nowy trójstopniowy podział administracyjny objął 21 cyrkułów (niem. Kreise), 179 małych powiatów (niem. Bezirke) i ponad 6000 gmin (niem. Gemeinde)[1].

Bezirk Ihrowice objął obszar o wielkości 6,3 mil², zamieszkany przez 20.027 ludzi i podzielony na 35 gmin katastralnych. Wszedł w skład cyrkułu tarnopolskiego, jako jeden z jego dziewięciu powiatów[2]. Na północnym wschodzie graniczył z Imperium Rosyjskim.

Po nadaniu Galicji autonomii oraz powołaniu samorządu gminnego i powiatowego w 1865 zlikwidowano cyrkuły (Kreise). Dotychczasowe małe powiaty (Bezirke) w liczbie 179, utrzymały się do 1867 roku, kiedy to w następstwie kolejnej reformy administracyjnej (23 stycznia 1867) zostały zastąpione przez 74 większych powiatów[1][3]. Obszar zniesionego Bezirk Ihrowice wszedł wtedy w skład nowych powiatów tarnopolskiego i zbaraskiego (vide podział w tabeli poniżej)[4][5]. 19 czerwca 1867 częściowo zmieniono granice tych powiatów[6].

Podział administracyjny (1854)

Podział administracyjny Bezirk Ihrowice w 1854 roku[2]
Lp. Gmina jednostkowa Powierzchnia Ludność Powiat w 1867 po zniesieniu
1 Ihrowice 3808 1160 tarnopolski
2 Berezowica Mała 1980 696 zbaraski
3 Kobyla 2493 862 zbaraski
4 Iwanczany 1739 361 zbaraski
5 Kurniki (Iwanczańskie) 789 387 zbaraski
6 Dobrowody 3498 1004 zbaraski
7 Netreba 359 199 zbaraski
8 Czumale 651 167 zbaraski
9 Dubowce 2332 695 tarnopolski
10 Opryłowce 745 231 zbaraski
11 Płotycz 2311 830 tarnopolski
12 Iwaczów Dolny 1487 642 tarnopolski
13 Czerniechów 2023 654 tarnopolski
14 Iwaczów Górny 1516 530 tarnopolski
15 Małaszowce 1423 585 tarnopolski
16 Jankowce z Groblą 3143 608 tarnopolski
17 Horodyszcze 1543 432 tarnopolski
18 Nosowce 1071 294 tarnopolski
19 Pleszkowce 1031 351 tarnopolski
20 Hladki 1409 430 tarnopolski
21 Hłuboczek Wielki 4368 1407 tarnopolski
22 Kurowce 2325 839 tarnopolski
23 Cebrów 2640 821 tarnopolski
24 Worobijówka 971 391 tarnopolski
25 Seredyńce 926 337 tarnopolski
26 Isypowce 1160 367 tarnopolski
27 Kokutkowce 1327 379 tarnopolski
28 Obarzańce 1971 563 tarnopolski
29 Zarudzie 697 258 tarnopolski
30 Mszaniec 2124 555 zbaraski[7]
31 Ditkowce 1842 549 zbaraski[7]
32 Szlachcińce 2030 603 tarnopolski
33 Łozowa 1589 581 tarnopolski
34 Kurniki (Szlachcinieckie) 838 442 tarnopolski
35 Stechnikowce 2841 817 tarnopolski

Objaśnienie:

(M) = miasto; (m) = miasteczko

Przypisy

  1. 1 2 Krzysztof Ostafin, Podziały administracyjne Galicji 1857 – 1910 [online], ArcGIS StoryMaps, 13 marca 2024 [dostęp 2025-03-10].
  2. 1 2 Allgemeines Landes-Gesetz- und Regierungsblatt für das Kronland Galizien und Lodomerien mit den Herzogthümern Auschwitz und Zator und dem Großherzogthume Krakau. Jahrgang 1854, Lemberg 1855.
  3. ↑ Krzysztof Ostafin, Mateusz Troll, Dominik Kaim, Jakub Taczanowski, Problem doboru jednostek odniesienia przestrzennego w integracji danych z drugiej połowy XIX i początku XX w. z terenów Galicji i Śląska Austriackiego, „Studia Geohistorica” (8), 2020, s. 194–212, DOI: 10.12775/SG.2020.09, ISSN 2300-2875 [dostęp 2025-03-10].
  4. ↑ Verordnung des Staatsministeriums vom 23 Jänner 1867 über die Reform des politischen Verwaltung in den Königreich Galizien und Lodomerien mit dem Großherzogtum Krakau und den Herzogtümern Auschwitz und Zator
  5. ↑ Polona [online], polona.pl [dostęp 2025-03-10].
  6. ↑ Verordnung des Ministers des Innern vom 19 Juni 1867, betreffend mehrere Aenderungen der neuen administrativen Bezirks-Abgränzung in den Königreich Galizien und Lodomerien mit dem Großherzogtum Krakau
  7. 1 2 19 czerwca 1867 włączono do powiatu tarnopolskiego.

Bibliografia