Bezirk Skole

Powiat Skole
Bezirk Skole
powiat
1854–1867
Ilustracja
Państwo

 Cesarstwo Austrii

Kraj związkowy

Królestwo Galicji i Lodomerii

Powiat

cyrkuł stryjski

Siedziba

Skole

Data powstania

1854

Data likwidacji

1867

Powierzchnia

14,8 mil²

Populacja (1854)
• liczba ludności


28.322

Języki urzędowe

niemiecki

Szczegółowy podział administracyjny
Plan
Liczba gmin katastralnych (1854)

45 (w tym 1 miasteczko)

brak współrzędnych

Bezirk Skole – dawny powiat (Bezirk) kraju koronnego Królestwo Galicji i Lodomerii, funkcjonujący w latach 1854–1867. Siedzibą starostwa było miasteczko Skole.

Historia

Bezirk Skole utworzono w ramach reformy uwłaszczeniowej z okresu Wiosny Ludów (1848–1849), która likwidowała jurysdykcję właściciela ziemskiego nad poddanymi. W Galicji, dominium – jako podstawowa jednostka administracyjna i filar systemu feudalnego straciło rację bytu. Konieczne stało się zatem wprowadzenie nowego systemu administracyjnego, którego zręby powstały w latach 1851–1855. Nowy trójstopniowy podział administracyjny objął 21 cyrkułów (niem. Kreise), 179 małych powiatów (niem. Bezirke) i ponad 6000 gmin (niem. Gemeinde)[1].

Bezirk Skole objął obszar o wielkości 14,8 mil², zamieszkany przez 28.322 ludzi i podzielony na 45 gmin katastralnych, w tym jedno miasteczko (Skole). Wszedł w skład cyrkułu stryjskiego, jako jeden z jego dziewięciu powiatów[2]. Był to region górski, graniczący na południu z Zalitawią.

Po nadaniu Galicji autonomii oraz powołaniu samorządu gminnego i powiatowego w 1865 zlikwidowano cyrkuły (Kreise). Dotychczasowe małe powiaty (Bezirke) w liczbie 179, utrzymały się do 1867 roku, kiedy to w następstwie kolejnej reformy administracyjnej (23 stycznia 1867) zostały zastąpione przez 74 większych powiatów[1][3]. Obszar zniesionego Bezirk Skole wszedł wtedy w całości w skład nowego powiatu stryjskiego[4][5]. 1 stycznia 1911 wszystkie te gminy weszły w skład nowo utworzonego powiatu skolskiego[6]. 12 stycznia 1902 zniesiono gminę Skole Wieś, włączając ja do miasta Skole[7]. 1 kwietnia 1932 powiat skolski został zniesiony, a jego obszar włączony do powiatu stryjskiego[8].

Podział administracyjny (1854)

Podział administracyjny Bezirk Skole w 1854 roku[2]
Lp. Gmina jednostkowa Powierzchnia Ludność Powiat w 1867 po zniesieniu
1 Skole (m) 71000 1953 stryjski[9][10][11]
2 Skole Dorf 883 stryjski[9][10]
3 Sławsko 1156 stryjski[9][11]
4 Tarnawka 478 stryjski[9][11]
5 Tuchla, Perenicze i Puhar 789 stryjski[9][11]
6 Tucholka 431 stryjski[9][11]
7 Tysowiec 102 stryjski[9][11]
8 Wołosianka 913 stryjski[9][11]
9 Chaszczowanie 168 stryjski[9][11]
10 Grabowiec 193 stryjski[9][11]
11 Hołowiecko 732 stryjski[9][11]
12 Hrebenów 202 stryjski[9][11]
13 Hutar 593 stryjski[9][11]
14 Jelenkowate 382 stryjski[9][11]
15 Kalne 301 stryjski[9][11]
16 Korostów i Huta 519 stryjski[9][11]
17 Koziowa 628 stryjski[9][11]
18 Ławoczne 520 stryjski[9][11]
19 Libochora 554 stryjski[9][11]
20 Oporzec 465 stryjski[9][11]
21 Orawa 422 stryjski[9][11]
22 Orawczyk 781 stryjski[9][11]
23 Pławie 993 stryjski[9][11]
24 Pohar 403 stryjski[9][11]
25 Rożanka Niżna 407 stryjski[9][11]
26 Rożanka Wyżna 573 stryjski[9][11]
27 Ryków 224 stryjski[9][11]
28 Klimiec 506 stryjski[9][11]
29 Smorze Dolne, Smorze Górne, Annaberg, Karlsdorf i Felizienthal 11500 779 stryjski[9][11]
30 Wyżłów 7500 541 stryjski[9][11]
31 Żupanie 576 stryjski[9][11]
32 Międzybrody 25500 134 stryjski[9][11]
33 Pobuk 350 stryjski[9][11]
34 Stynawa Niżna 832 stryjski[9][11]
35 Stynawa Wyżna 820 stryjski[9][11]
36 Synowódzko Niżne 745 stryjski[9][11]
37 Synowódzko Wyżne 1484 stryjski[9][11]
38 Truchanów 675 stryjski[9][11]
39 Tyszownica 198 stryjski[9][11]
40 Korczyn 4500 997 stryjski[9][11]
41 Podhorodce 16500 1280 stryjski[9][11]
42 Jamielnica 512 stryjski[9][11]
43 Sopot 415 stryjski[9][11]
44 Urycz 529 stryjski[9][11]
45 Kruszelnica 4500 1159 stryjski[9][11]

Objaśnienie:

(M) = miasto; (m) = miasteczko

Przypisy

  1. 1 2 Krzysztof Ostafin, Podziały administracyjne Galicji 1857 – 1910 [online], ArcGIS StoryMaps, 13 marca 2024 [dostęp 2025-03-10].
  2. 1 2 Allgemeines Landes-Gesetz- und Regierungsblatt für das Kronland Galizien und Lodomerien mit den Herzogthümern Auschwitz und Zator und dem Großherzogthume Krakau. Jahrgang 1854, Lemberg 1855.
  3. ↑ Krzysztof Ostafin, Mateusz Troll, Dominik Kaim, Jakub Taczanowski, Problem doboru jednostek odniesienia przestrzennego w integracji danych z drugiej połowy XIX i początku XX w. z terenów Galicji i Śląska Austriackiego, „Studia Geohistorica” (8), 2020, s. 194–212, DOI: 10.12775/SG.2020.09, ISSN 2300-2875 [dostęp 2025-03-10].
  4. ↑ Verordnung des Staatsministeriums vom 23 Jänner 1867 über die Reform des politischen Verwaltung in den Königreich Galizien und Lodomerien mit dem Großherzogtum Krakau und den Herzogtümern Auschwitz und Zator
  5. ↑ Polona [online], polona.pl [dostęp 2025-03-10].
  6. ↑ Dziennik Ustaw i Rozporządzeń Krajowych dla Królestwa Galicyi i Lodomeryi wraz z Wielkiem Księstwem Krakowskiem. 1911, cz. XXXI, Nr 230 z powiatu stryjskiego
  7. ↑ Dziennik Ustaw i Rozporządzeń Krajowych dla Królestwa Galicyi i Lodomeryi wraz z Wielkiem Księstwem Krakowskiem. 1902, Nr 16
  8. ↑ Dz. U. z 1932 r. Nr 6, poz. 37 (ISAP).
  9. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 32 33 34 35 36 37 38 39 40 41 42 43 44 45 1 stycznia 1911 włączono do nowo utworzonego powiatu skolskiego.
  10. 1 2 12 stycznia 1902 zniesiono gminę Skole Wieś, włączając ja do miasta Skole.
  11. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 32 33 34 35 36 37 38 39 40 41 42 43 44 1 kwietnia 1932, po zniesieniu powiatu skolskiego, włączono do powiatu stryjskiego.

Bibliografia

This article is issued from Wikipedia. The text is available under Creative Commons Attribution-Share Alike 4.0 unless otherwise noted. Additional terms may apply for the media files.