Bezirk Husiatyn

Powiat Husiatyn
Bezirk Husiatyn
powiat
1854–1867
Ilustracja
Państwo

 Cesarstwo Austrii

Kraj związkowy

Królestwo Galicji i Lodomerii

Powiat

cyrkuł czortkowski

Siedziba

Husiatyn

Data powstania

1854

Data likwidacji

1867

Powierzchnia

6,6 mil²

Populacja (1854)
• liczba ludności


24.050

Języki urzędowe

niemiecki

Szczegółowy podział administracyjny
Plan
Liczba gmin katastralnych (1854)

29 (w tym 2 miasteczka)

brak współrzędnych

Bezirk Husiatyn – dawny powiat (Bezirk) kraju koronnego Królestwo Galicji i Lodomerii, funkcjonujący w latach 1854–1867. Siedzibą starostwa było miasteczko Husiatyn.

Historia

Bezirk Husiatyn utworzono w ramach reformy uwłaszczeniowej z okresu Wiosny Ludów (1848–1849), która likwidowała jurysdykcję właściciela ziemskiego nad poddanymi. W Galicji, dominium – jako podstawowa jednostka administracyjna i filar systemu feudalnego straciło rację bytu. Konieczne stało się zatem wprowadzenie nowego systemu administracyjnego, którego zręby powstały w latach 1851–1855. Nowy trójstopniowy podział administracyjny objął 21 cyrkułów (niem. Kreise), 179 małych powiatów (niem. Bezirke) i ponad 6000 gmin (niem. Gemeinde)[1].

Bezirk Husiatyn objął obszar o wielkości 6,6 mil², zamieszkany przez 24.050 ludzi i podzielony na 29 gmin katastralnych, w tym dwa miasteczka (Husiatyn i Probużna). Wszedł w skład cyrkułu czortkowskiego, jako jeden z jego dziewięciu powiatów[2]. Od wschodu, poprzez Zbrucz, graniczył z Imperium Rosyjskim. Na południowym zachodzie powiat posiadał eksklawę (stanowiła ją gminą Zalesie), położoną wewnątrz Bezirk Czortków i od południa graniczącą z Bezirk Borszczów. Na samym południu, gmina Siekierzyńce wrzynała się długą i wąską odnogą w głąb Bezirk Borszczów.

Po nadaniu Galicji autonomii oraz powołaniu samorządu gminnego i powiatowego w 1865 zlikwidowano cyrkuły (Kreise). Dotychczasowe małe powiaty (Bezirke) w liczbie 179, utrzymały się do 1867 roku, kiedy to w następstwie kolejnej reformy administracyjnej (23 stycznia 1867) zostały zastąpione przez 74 większych powiatów[1][3]. Obszar zniesionego Bezirk Husiatyn wszedł wtedy prawie w całości w skład nowego powiatu husiatyńskiego; jedynie zeksklawizowaną gminę Zalesie włączono do nowego powiatu czortkowskiego[4][5]. 1 lipca 1925 powiat husiatyński przekształcono w powiat kopyczyniecki[6].

Podział administracyjny (1854)

Podział administracyjny Bezirk Husiatyn w 1854 roku[2]
Lp. Gmina jednostkowa Powierzchnia Ludność Powiat w 1867 po zniesieniu
1 Husiatyn (m) 2462 1959 husiatyński[7]
2 Olchowczyk 1936 688 husiatyński[7]
3 Horodnica z Seńkowcami i Wojewodyńcami 6001 1655 husiatyński[7]
4 Liczkowce 6025 1307 husiatyński[7]
5 Trybuchowce 974 husiatyński[7]
6 Samołuskowce 2082 916 husiatyński[7]
7 Czabarówka 3480 1200 husiatyński[7]
8 Wasylkowce 3738 1589 husiatyński[7]
9 Suchodół 1315 402 husiatyński[7]
10 Bednarówka 110 husiatyński[7]
11 Trojanówka 173 husiatyński[7]
12 Szydłowce 800 656 husiatyński[7]
13 Sidorów 5140 1087 husiatyński[7]
14 Wasylków 1372 538 husiatyński[7]
15 Oparszczyzna 2203 264 husiatyński[7]
16 Krzyweńkie 563 husiatyński[7]
17 Zielona 406 470 husiatyński[7]
18 Kociubińczyki 3454 874 husiatyński[7]
19 Siekierzyńce 251 633 husiatyński[7]
20 Bosyry 2676 541 husiatyński[7]
21 Czarnokońce Wielkie 6363 1588 husiatyński[7]
22 Czarnokońce Małe 1916 529 husiatyński[7]
23 Nowostawce 117 husiatyński[7]
24 Słobódka 231 husiatyński[7]
25 Czarnokoniecka Wola 1601 478 husiatyński[7]
26 Probużna (m) 2983 1458 husiatyński[7]
27 Hryńkowce 1201 559 husiatyński[7]
28 Zalesie 4407 1312 czortkowski
29 Tłusteńkie 4050 1179 husiatyński[7]

Objaśnienie:

(M) = miasto; (m) = miasteczko

Przypisy

  1. 1 2 Krzysztof Ostafin, Podziały administracyjne Galicji 1857 – 1910 [online], ArcGIS StoryMaps, 13 marca 2024 [dostęp 2025-03-10].
  2. 1 2 Allgemeines Landes-Gesetz- und Regierungsblatt für das Kronland Galizien und Lodomerien mit den Herzogthümern Auschwitz und Zator und dem Großherzogthume Krakau. Jahrgang 1854, Lemberg 1855.
  3. ↑ Krzysztof Ostafin, Mateusz Troll, Dominik Kaim, Jakub Taczanowski, Problem doboru jednostek odniesienia przestrzennego w integracji danych z drugiej połowy XIX i początku XX w. z terenów Galicji i Śląska Austriackiego, „Studia Geohistorica” (8), 2020, s. 194–212, DOI: 10.12775/SG.2020.09, ISSN 2300-2875 [dostęp 2025-03-10].
  4. ↑ Verordnung des Staatsministeriums vom 23 Jänner 1867 über die Reform des politischen Verwaltung in den Königreich Galizien und Lodomerien mit dem Großherzogtum Krakau und den Herzogtümern Auschwitz und Zator
  5. ↑ Polona [online], polona.pl [dostęp 2025-03-10].
  6. ↑ M.P. z 1925 r. Nr 160, poz. 717 (ISAP)
  7. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 Od 1 lipca 1925 w powiat kopyczynieckim.

Bibliografia

This article is issued from Wikipedia. The text is available under Creative Commons Attribution-Share Alike 4.0 unless otherwise noted. Additional terms may apply for the media files.