Bezirk Bolechów

Powiat Bolechów
Bezirk Bolechów
powiat
1854–1867
Ilustracja
Państwo

 Cesarstwo Austrii

Kraj związkowy

Królestwo Galicji i Lodomerii

Powiat

cyrkuł stryjski

Siedziba

Bolechów

Data powstania

1854

Data likwidacji

1867

Powierzchnia

8,8 mil²

Populacja (1854)
• liczba ludności


22.692

Języki urzędowe

niemiecki

Szczegółowy podział administracyjny
Plan
Liczba gmin katastralnych (1854)

31 (w tym 1 miasto i 1 miasteczko)

brak współrzędnych

Bezirk Bolechów – dawny powiat (Bezirk) kraju koronnego Królestwo Galicji i Lodomerii, funkcjonujący w latach 1854–1867. Siedzibą starostwa było miasto Bolechów.

Historia

Bezirk Bolechów utworzono w ramach reformy uwłaszczeniowej z okresu Wiosny Ludów (1848–1849), która likwidowała jurysdykcję właściciela ziemskiego nad poddanymi. W Galicji, dominium – jako podstawowa jednostka administracyjna i filar systemu feudalnego straciło rację bytu. Konieczne stało się zatem wprowadzenie nowego systemu administracyjnego, którego zręby powstały w latach 1851–1855. Nowy trójstopniowy podział administracyjny objął 21 cyrkułów (niem. Kreise), 179 małych powiatów (niem. Bezirke) i ponad 6000 gmin (niem. Gemeinde)[1].

Bezirk Bolechów objął obszar o wielkości 8,8 mil², zamieszkany przez 22.692 ludzi i podzielony na 31 gmin katastralnych, w tym jedno miasto (Bolechów) i jedno miasteczko (Sokołów). Wszedł w skład cyrkułu stryjskiego, jako jeden z jego dziewięciu powiatów[2]. Powiat posiadał dwie odległe eksklawy – Neu Olexice i Gelsendorf (stanowiące jedną gminę) – położone wewenątrz Bezirk Stryj. Ponadto należąca do Bezirk Bolechów gmina Sokołów oddzielała gminę Dzieduszyce Małe od Bezirk Żurawno, do którego przynależała.

Po nadaniu Galicji autonomii oraz powołaniu samorządu gminnego i powiatowego w 1865 zlikwidowano cyrkuły (Kreise). Dotychczasowe małe powiaty (Bezirke) w liczbie 179, utrzymały się do 1867 roku, kiedy to w następstwie kolejnej reformy administracyjnej (23 stycznia 1867) zostały zastąpione przez 74 większych powiatów[1][3]. Obszar zniesionego Bezirk Bolechów wszedł wtedy w skład nowych powiatów dolińskiego i stryjskiego (vide podział w tabeli poniżej)[4][5]. 1 października 1929 gminę Kamionka przeniesiono z powiatu dolińskiego do powiatu skolskiego[6]. 1 kwietnia 1932 powiat skolski został zniesiony, a gminę Kamionka włączono do powiatu stryjskiego[7].

Podział administracyjny (1854)

Podział administracyjny Bezirk Bolechów w 1854 roku[2]
Lp. Gmina jednostkowa Powierzchnia Ludność Powiat w 1867 po zniesieniu
1 Bolechów (M) z Salomonową Górką 58500 3689 doliński
2 Wołoskie Sioło z Josephatem 1673 doliński
3 Cisów 1312 doliński
4 Bubniszcze 184 doliński
5 Polanica 63 doliński
6 Niniów Górny i Dolny 921 doliński
7 Taniawa 296 doliński
8 Lisowice 1417 doliński
9 Bolechów Ruski i Dołżka 1346 doliński
10 Tiapcze 406 doliński
11 Podbereże 455 doliński
12 Huziejów 454 doliński
13 Zaderewacz 415 doliński
14 Zaderewacka Wola 491 doliński
15 Łużki 198 doliński
16 Słoboda Bolechowska 393 doliński
17 Cerkowna 397 doliński
18 Brzaza 292 doliński
19 Sukiel 171 doliński
20 Kamionka 459 doliński[8][9]
21 Neu Oleksice i Gelsendorf 404 stryjski
22 Roztoczki i Lipa 2500 790 doliński
23 Hoszów 6000 882 doliński
24 Gerynia 436 doliński
25 Stańkowce 6000 222 doliński
26 Witwica 893 doliński
27 Czołhany 9500 1210 doliński
28 Bełejów 543 doliński
29 Morszyn 262 stryjski
30 Dzieduszyce Wielkie 3500 1033 stryjski
31 Sokołów (m) z Łanami 985 stryjski

Objaśnienie:

(M) = miasto; (m) = miasteczko

Przypisy

  1. 1 2 Krzysztof Ostafin, Podziały administracyjne Galicji 1857 – 1910 [online], ArcGIS StoryMaps, 13 marca 2024 [dostęp 2025-03-10].
  2. 1 2 Allgemeines Landes-Gesetz- und Regierungsblatt für das Kronland Galizien und Lodomerien mit den Herzogthümern Auschwitz und Zator und dem Großherzogthume Krakau. Jahrgang 1854, Lemberg 1855.
  3. ↑ Krzysztof Ostafin, Mateusz Troll, Dominik Kaim, Jakub Taczanowski, Problem doboru jednostek odniesienia przestrzennego w integracji danych z drugiej połowy XIX i początku XX w. z terenów Galicji i Śląska Austriackiego, „Studia Geohistorica” (8), 2020, s. 194–212, DOI: 10.12775/SG.2020.09, ISSN 2300-2875 [dostęp 2025-03-10].
  4. ↑ Verordnung des Staatsministeriums vom 23 Jänner 1867 über die Reform des politischen Verwaltung in den Königreich Galizien und Lodomerien mit dem Großherzogtum Krakau und den Herzogtümern Auschwitz und Zator
  5. ↑ Polona [online], polona.pl [dostęp 2025-03-10].
  6. ↑ Dz. U. z 1929 r. Nr 55, poz. 436 (ISAP)
  7. ↑ Dz. U. z 1932 r. Nr 6, poz. 37 (ISAP).
  8. ↑ 1 października 1929 włączono do powiatu skolskiego.
  9. ↑ 1 kwietnia 1932, po zniesieniu powiatu skolskiego, włączono do powiatu stryjskiego.

Bibliografia