Bezirk Stanislau

Powiat Stanisławów
Bezirk Stanislau
powiat
1854–1867
Ilustracja
Państwo

 Cesarstwo Austrii

Kraj związkowy

Królestwo Galicji i Lodomerii

Powiat

cyrkuł stanisławowski

Siedziba

Stanislau

Data powstania

1854

Data likwidacji

1867

Powierzchnia

6,0 mil²

Populacja (1854)
• liczba ludności


30.288

Języki urzędowe

niemiecki

Szczegółowy podział administracyjny
Plan
Liczba gmin katastralnych (1854)

25 (w tym 1 miasto)

brak współrzędnych

Bezirk Stanislau – dawny powiat (Bezirk) kraju koronnego Królestwo Galicji i Lodomerii, funkcjonujący w latach 1854–1867. Siedzibą starostwa było miasto Stanislau (Stanisławów, obecnie Iwano-Frankiwsk).

Historia

Bezirk Stanislau utworzono w ramach reformy uwłaszczeniowej z okresu Wiosny Ludów (1848–1849), która likwidowała jurysdykcję właściciela ziemskiego nad poddanymi. W Galicji, dominium – jako podstawowa jednostka administracyjna i filar systemu feudalnego straciło rację bytu. Konieczne stało się zatem wprowadzenie nowego systemu administracyjnego, którego zręby powstały w latach 1851–1855. Nowy trójstopniowy podział administracyjny objął 21 cyrkułów (niem. Kreise), 179 małych powiatów (niem. Bezirke) i ponad 6000 gmin (niem. Gemeinde)[1].

Bezirk Stanislau objął obszar o wielkości 6,0 mil², zamieszkany przez 30.288 ludzi i podzielony na 25 gmin katastralnych, w tym jedno miasto (Stanislau). Wszedł w skład cyrkułu stanisławowskiego, jako jeden z jego dziesięciu powiatów[2].

Po nadaniu Galicji autonomii oraz powołaniu samorządu gminnego i powiatowego w 1865 zlikwidowano cyrkuły (Kreise). Dotychczasowe małe powiaty (Bezirke) w liczbie 179, utrzymały się do 1867 roku, kiedy to w następstwie kolejnej reformy administracyjnej (23 stycznia 1867) zostały zastąpione przez 74 większych powiatów[1][3]. Obszar zniesionego Bezirk Stanislau wszedł wtedy w całości w skład nowego powiatu stanisławowskiego[4][5].

Podział administracyjny (1854)

Podział administracyjny Bezirk Stanislau w 1854 roku[2]
Lp. Gmina jednostkowa Powierzchnia Ludność Powiat w 1867 po zniesieniu
1 Chomiaków 2020 593 stanisławowski
2 Chryplin 1500 620 stanisławowski
3 Czerniejów 5740 1485 stanisławowski
4 Dobrowlany 965 296 stanisławowski
5 Jamnica 3240 1481 stanisławowski
6 Knihinin 640 594 stanisławowski
7 Kołodziejówka 1620 637 stanisławowski
8 Krechowce 1720 812 stanisławowski
9 Mykietyńce 2870 884 stanisławowski
10 Opryszowce 1320 915 stanisławowski
11 Pacyków 2240 809 stanisławowski
12 Pasieczna 1110 2067 stanisławowski
13 Pawełcze 4230 908 stanisławowski
14 Podłuże 2080 839 stanisławowski
15 Rybno 2480 312 stanisławowski
16 Stanislau (M) 1950 10190 stanisławowski
17 Uhorniki 1750 725 stanisławowski
18 Uhrynów Dolny 890 421 stanisławowski
19 Uhrynów Górny 2150 724 stanisławowski
20 Wołczyniec 2550 983 stanisławowski
21 Zagwoźdź 7305 1198 stanisławowski
22 Bednarów 2400 1080 stanisławowski
23 Bryń 1840 206 stanisławowski
24 Ciężów 3175 865 stanisławowski
25 Majdan z Hutą, Huciskiem Nowym i Starym 2705 644 stanisławowski

Objaśnienie:

(M) = miasto; (m) = miasteczko

Przypisy

  1. 1 2 Krzysztof Ostafin, Podziały administracyjne Galicji 1857 – 1910 [online], ArcGIS StoryMaps, 13 marca 2024 [dostęp 2025-03-10].
  2. 1 2 Allgemeines Landes-Gesetz- und Regierungsblatt für das Kronland Galizien und Lodomerien mit den Herzogthümern Auschwitz und Zator und dem Großherzogthume Krakau. Jahrgang 1854, Lemberg 1855.
  3. ↑ Krzysztof Ostafin, Mateusz Troll, Dominik Kaim, Jakub Taczanowski, Problem doboru jednostek odniesienia przestrzennego w integracji danych z drugiej połowy XIX i początku XX w. z terenów Galicji i Śląska Austriackiego, „Studia Geohistorica” (8), 2020, s. 194–212, DOI: 10.12775/SG.2020.09, ISSN 2300-2875 [dostęp 2025-03-10].
  4. ↑ Verordnung des Staatsministeriums vom 23 Jänner 1867 über die Reform des politischen Verwaltung in den Königreich Galizien und Lodomerien mit dem Großherzogtum Krakau und den Herzogtümern Auschwitz und Zator
  5. ↑ Polona [online], polona.pl [dostęp 2025-03-10].

Bibliografia

This article is issued from Wikipedia. The text is available under Creative Commons Attribution-Share Alike 4.0 unless otherwise noted. Additional terms may apply for the media files.