Bezirk Bohorodczany

Powiat Bohorodczany
Bezirk Bohorodczany
powiat
1854–1867
Ilustracja
Państwo

 Cesarstwo Austrii

Kraj związkowy

Królestwo Galicji i Lodomerii

Powiat

cyrkuł stanisławowski

Siedziba

Bohorodczany

Data powstania

1854

Data likwidacji

1867

Powierzchnia

5,6 mil²

Populacja (1854)
• liczba ludności


22.117

Języki urzędowe

niemiecki

Szczegółowy podział administracyjny
Plan
Liczba gmin katastralnych (1854)

16 (w tym 2 miasteczka)

brak współrzędnych

Bezirk Bohorodczany – dawny powiat (Bezirk) kraju koronnego Królestwo Galicji i Lodomerii, funkcjonujący w latach 1854–1867. Siedzibą starostwa było miasteczko Bohorodczany.

Historia

Bezirk Bohorodczany utworzono w ramach reformy uwłaszczeniowej z okresu Wiosny Ludów (1848–1849), która likwidowała jurysdykcję właściciela ziemskiego nad poddanymi. W Galicji, dominium – jako podstawowa jednostka administracyjna i filar systemu feudalnego straciło rację bytu. Konieczne stało się zatem wprowadzenie nowego systemu administracyjnego, którego zręby powstały w latach 1851–1855. Nowy trójstopniowy podział administracyjny objął 21 cyrkułów (niem. Kreise), 179 małych powiatów (niem. Bezirke) i ponad 6000 gmin (niem. Gemeinde)[1].

Bezirk Bohorodczany objął obszar o wielkości 5,6 mil², zamieszkany przez 22.117 ludzi i podzielony na 16 gmin katastralnych, w tym dwa miasteczka (Bohorodczany i Łysiec). Wszedł w skład cyrkułu stanisławowskiego, jako jeden z jego dziesięciu powiatów[2].

Po nadaniu Galicji autonomii oraz powołaniu samorządu gminnego i powiatowego w 1865 zlikwidowano cyrkuły (Kreise). Dotychczasowe małe powiaty (Bezirke) w liczbie 179, utrzymały się do 1867 roku, kiedy to w następstwie kolejnej reformy administracyjnej (23 stycznia 1867) zostały zastąpione przez 74 większych powiatów[1][3]. Obszar zniesionego Bezirk Bohorodczany wszedł wtedy prawie w całości w skład nowego powiatu bohorodczańskiego; jedynie gminę Czukałówka włączono do nowego powiatu stanisławowskiego[4][5]. 1 sierpnia 1878 gminy Drohomirczany i Radcza przeniesiono z powiatu bohorodczańskiego do powiatu stanisławowskiego[6]. Powiat bohorodczański zniesiono 1 kwietnia 1932, a jego obszar włączono do powiatów stanisławowskiego i nadwórniańskiego[7].

Podział administracyjny (1854)

Podział administracyjny Bezirk Bohorodczany w 1854 roku[2]
Lp. Gmina jednostkowa Powierzchnia Ludność Powiat w 1867 po zniesieniu
1 Bohorodczany Alt (Stare) 6960 2924 bohorodczański[8]
2 Bohorodczany (m) 1235 3679 bohorodczański[8]
3 Czukałówka 840 273 stanisławowski
4 Drohomirczany 1710 682 bohorodczański[9]
5 Grabowiec 3445 1083 bohorodczański[10]
6 Horocholina 6795 2228 bohorodczański[8]
7 Hryniówka z Lesiówką 2125 792 bohorodczański[8]
8 Iwanikówka 1685 834 bohorodczański[8]
9 Lachowce 3845 1543 bohorodczański[8]
10 Łysiec (m) ze Stebnikiem i Xiędzówką 2630 2476 bohorodczański[8]
11 Łysiec Alt (Stary) 4280 1357 bohorodczański[8]
12 Niewoczyn 6440 1036 bohorodczański[8]
13 Pochówka 1615 615 bohorodczański[8]
14 Posiecz z Maydanem 7635 525 bohorodczański[8]
15 Radcza 2045 960 bohorodczański[9]
16 Sadzawa 3100 1110 bohorodczański[8]

Objaśnienie:

(M) = miasto; (m) = miasteczko

Przypisy

  1. 1 2 Krzysztof Ostafin, Podziały administracyjne Galicji 1857 – 1910 [online], ArcGIS StoryMaps, 13 marca 2024 [dostęp 2025-03-10].
  2. 1 2 Allgemeines Landes-Gesetz- und Regierungsblatt für das Kronland Galizien und Lodomerien mit den Herzogthümern Auschwitz und Zator und dem Großherzogthume Krakau. Jahrgang 1854, Lemberg 1855.
  3. ↑ Krzysztof Ostafin, Mateusz Troll, Dominik Kaim, Jakub Taczanowski, Problem doboru jednostek odniesienia przestrzennego w integracji danych z drugiej połowy XIX i początku XX w. z terenów Galicji i Śląska Austriackiego, „Studia Geohistorica” (8), 2020, s. 194–212, DOI: 10.12775/SG.2020.09, ISSN 2300-2875 [dostęp 2025-03-10].
  4. ↑ Verordnung des Staatsministeriums vom 23 Jänner 1867 über die Reform des politischen Verwaltung in den Königreich Galizien und Lodomerien mit dem Großherzogtum Krakau und den Herzogtümern Auschwitz und Zator
  5. ↑ Polona [online], polona.pl [dostęp 2025-03-10].
  6. ↑ Dziennik Ustaw i Rozporządzeń Krajowych dla Królestwa Galicyi i Lodomeryi wraz z Wielkiem Księstwem Krakowskiem. 1878, Nr 37 (s. 84, wykaz: ss.91–95)
  7. ↑ Dz. U. z 1932 r. Nr 6, poz. 7 (ISAP)
  8. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 1 kwietnia 1932, po zniesieniu powiatu bohorodczańskiego, włączono do powiatu stanisławowskiego.
  9. 1 2 1 sierpnia 1878 włączono do powiatu stanisławowskiego.
  10. ↑ 1 kwietnia 1932, po zniesieniu powiatu bohorodczańskiego, włączono do powiatu nadwórniańskiego.

Bibliografia

This article is issued from Wikipedia. The text is available under Creative Commons Attribution-Share Alike 4.0 unless otherwise noted. Additional terms may apply for the media files.