Bezirk Medyń

Powiat Medyń
Bezirk Medyń
powiat
1854–1867
Ilustracja
Państwo

 Cesarstwo Austrii

Kraj związkowy

Królestwo Galicji i Lodomerii

Powiat

cyrkuł tarnopolski

Siedziba

Medyń

Data powstania

1854

Data likwidacji

1867

Powierzchnia

5,9 mil²

Populacja (1854)
• liczba ludności


28.568

Języki urzędowe

niemiecki

Szczegółowy podział administracyjny
Plan
Liczba gmin katastralnych (1854)

29

brak współrzędnych

Bezirk Medyń – dawny powiat (Bezirk) kraju koronnego Królestwo Galicji i Lodomerii, funkcjonujący w latach 1854–1867. Siedzibą starostwa była wieś Medyń.

Historia

Bezirk Medyń utworzono w ramach reformy uwłaszczeniowej z okresu Wiosny Ludów (1848–1849), która likwidowała jurysdykcję właściciela ziemskiego nad poddanymi. W Galicji, dominium – jako podstawowa jednostka administracyjna i filar systemu feudalnego straciło rację bytu. Konieczne stało się zatem wprowadzenie nowego systemu administracyjnego, którego zręby powstały w latach 1851–1855. Nowy trójstopniowy podział administracyjny objął 21 cyrkułów (niem. Kreise), 179 małych powiatów (niem. Bezirke) i ponad 6000 gmin (niem. Gemeinde)[1].

Bezirk Medyń objął obszar o wielkości 5,9 mil², zamieszkany przez 28.568 ludzi i podzielony na 29 gmin katastralnych. Wszedł w skład cyrkułu tarnopolskiego, jako jeden z jego dziewięciu powiatów[2]. Od północy i wschodu graniczył z Imperium Rosyjskim.

Po nadaniu Galicji autonomii oraz powołaniu samorządu gminnego i powiatowego w 1865 zlikwidowano cyrkuły (Kreise). Dotychczasowe małe powiaty (Bezirke) w liczbie 179, utrzymały się do 1867 roku, kiedy to w następstwie kolejnej reformy administracyjnej (23 stycznia 1867) zostały zastąpione przez 74 większych powiatów[1][3]. Obszar zniesionego Bezirk Medyń wszedł wtedy w całości w skład nowego powiatu zbaraskiego[4][5]. 19 czerwca 1867 pięć gmin przeniesiono do powiatu skałackiego[6]; następnie do tej grupy dołączyła także Korszyłówka (brak informacji kiedy). 30 grudnia 1880 z części gmin Staromiejszczyzna (osada Podwołoczyska) i Zadnieszówka (osada Zagrobela Zadnieszowiecka) utworzono miasto Podwołoczyska[7]. 30 listopada 1895 także gminy Bogdanówka i Korszyłówka przeniesiono do powiatu skałackiego[8].

Podział administracyjny (1854)

Podział administracyjny Bezirk Medyń w 1854 roku[2]
Lp. Gmina jednostkowa Powierzchnia Ludność Powiat w 1867 po zniesieniu
1 Medyń 2186 790 zbaraski
2 Worobijówka z Poczapińcami 1202 486 zbaraski
3 Klimkowce 1561 480 zbaraski
4 Pieńkowce 695 375 zbaraski
5 Podwołoczyska[9] ze Staromiejszczyzną 2870 884 zbaraski[10]
6 Zadnieszówka 1495 941 zbaraski[10]
7 Mysłowa 1166 547 zbaraski[10]
8 Dorofijówka 1711 740 zbaraski[10]
9 Prosowce 721 314 zbaraski
10 Supranówka 1547 624 zbaraski[10]
11 Bogdanówka 4264 1422 zbaraski[11]
12 Dobromirka 2991 860 zbaraski
13 Huszczanka 964 404 zbaraski
14 Obodówka 946 271 zbaraski
15 Łozówka 1138 385 zbaraski
16 Terpiłówka 2167 727 zbaraski
17 Nowe Sioło 1334 453 zbaraski
18 Koziary 847 290 zbaraski
19 Hołoszyńce 770 267 zbaraski
20 Klebanówka 3334 1048 zbaraski
21 Jacowce 1512 628 zbaraski
22 Korszyłówka z Milnicą 1177 435 zbaraski[11]
23 Hnilice 4329 1170 zbaraski
24 Hniliczki 1832 697 zbaraski
25 Koszlaki 5348 1650 zbaraski
26 Palczyńce 1175 785 zbaraski
27 Hołotki 1839 524 zbaraski
28 Toki 5408 1576 zbaraski
29 Skoryki 2573 795 zbaraski

Objaśnienie:

(M) = miasto; (m) = miasteczko

Przypisy

  1. 1 2 Krzysztof Ostafin, Podziały administracyjne Galicji 1857 – 1910 [online], ArcGIS StoryMaps, 13 marca 2024 [dostęp 2025-03-10].
  2. 1 2 Allgemeines Landes-Gesetz- und Regierungsblatt für das Kronland Galizien und Lodomerien mit den Herzogthümern Auschwitz und Zator und dem Großherzogthume Krakau. Jahrgang 1854, Lemberg 1855.
  3. ↑ Krzysztof Ostafin, Mateusz Troll, Dominik Kaim, Jakub Taczanowski, Problem doboru jednostek odniesienia przestrzennego w integracji danych z drugiej połowy XIX i początku XX w. z terenów Galicji i Śląska Austriackiego, „Studia Geohistorica” (8), 2020, s. 194–212, DOI: 10.12775/SG.2020.09, ISSN 2300-2875 [dostęp 2025-03-10].
  4. ↑ Verordnung des Staatsministeriums vom 23 Jänner 1867 über die Reform des politischen Verwaltung in den Königreich Galizien und Lodomerien mit dem Großherzogtum Krakau und den Herzogtümern Auschwitz und Zator
  5. ↑ Polona [online], polona.pl [dostęp 2025-03-10].
  6. ↑ Verordnung des Ministers des Innern vom 19 Juni 1867, betreffend mehrere Aenderungen der neuen administrativen Bezirks-Abgränzung in den Königreich Galizien und Lodomerien mit dem Großherzogtum Krakau
  7. ↑ Dz. U. Kr. z 1881, cz. 39, nr 41
  8. ↑ Dziennik Ustaw i Rozporządzeń Krajowych dla Królestwa Galicyi i Lodomeryi wraz z Wielkiem Księstwem Krakowskiem. 1895, Nr 88
  9. ↑ Od 30 grudnia 1880 miasto.
  10. 1 2 3 4 5 19 czerwca 1867 włączono do powiatu skałackiego.
  11. 1 2 30 listopada 1895 włączono do powiatu skałackiego.

Bibliografia