Bezirk Tarnopol

Powiat Tarnopol
Bezirk Tarnopol
powiat
1854–1867
Ilustracja
Państwo

 Cesarstwo Austrii

Kraj związkowy

Królestwo Galicji i Lodomerii

Powiat

cyrkuł tarnopolski

Siedziba

Tarnopol

Data powstania

1854

Data likwidacji

1867

Powierzchnia

7,2 mil²

Populacja (1854)
• liczba ludności


36.464

Języki urzędowe

niemiecki

Szczegółowy podział administracyjny
Plan
Liczba gmin katastralnych (1854)

28 (w tym 1 miasto)

brak współrzędnych

Bezirk Tarnopol – dawny powiat (Bezirk) kraju koronnego Królestwo Galicji i Lodomerii, funkcjonujący w latach 1854–1867. Siedzibą starostwa było miasto Tarnopol.

Historia

Bezirk Tarnopol utworzono w ramach reformy uwłaszczeniowej z okresu Wiosny Ludów (1848–1849), która likwidowała jurysdykcję właściciela ziemskiego nad poddanymi. W Galicji, dominium – jako podstawowa jednostka administracyjna i filar systemu feudalnego straciło rację bytu. Konieczne stało się zatem wprowadzenie nowego systemu administracyjnego, którego zręby powstały w latach 1851–1855. Nowy trójstopniowy podział administracyjny objął 21 cyrkułów (niem. Kreise), 179 małych powiatów (niem. Bezirke) i ponad 6000 gmin (niem. Gemeinde)[1].

Bezirk Tarnopol objął obszar o wielkości 7,2 mil², zamieszkany przez 36.464 ludzi i podzielony na 28 gmin katastralnych, w tym jedno miasto (Tarnopol). Wszedł w skład cyrkułu tarnopolskiego, jako jeden z jego dziewięciu powiatów[2].

Po nadaniu Galicji autonomii oraz powołaniu samorządu gminnego i powiatowego w 1865 zlikwidowano cyrkuły (Kreise). Dotychczasowe małe powiaty (Bezirke) w liczbie 179, utrzymały się do 1867 roku, kiedy to w następstwie kolejnej reformy administracyjnej (23 stycznia 1867) zostały zastąpione przez 74 większych powiatów[1][3]. Obszar zniesionego Bezirk Tarnopol wszedł wtedy w całości w skład nowego powiatu tarnopolskiego[4][5].

Podział administracyjny (1854)

Podział administracyjny Bezirk Tarnopol w 1854 roku[2]
Lp. Gmina jednostkowa Powierzchnia Ludność Powiat w 1867 po zniesieniu
1 Tarnopol (M) 8660 14975 tarnopolski
2 Rusianówka 339 181 tarnopolski
3 Toustoług 1474 688 tarnopolski
4 Bajkowce z Połczykiem 1853 570 tarnopolski
5 Smykowce 1017 629 tarnopolski
6 Kipiaczka 1062 525 tarnopolski
7 Zaścianka i Kisilówką 1216 487 tarnopolski
8 Czernielów Ruski z Samborówką 1223 507 tarnopolski
9 Czołhańszczyzna 661 370 tarnopolski
10 Stupki 1541 485 tarnopolski
11 Biała 2903 629 tarnopolski
12 Czystyłów 1067 507 tarnopolski
13 Kutkowce 2006 484 tarnopolski
14 Proniatyn 1715 453 tarnopolski
15 Chodaczków Wielki 4158 1409 tarnopolski
16 Zabojki 2388 948 tarnopolski
17 Denysów 4936 1442 tarnopolski
18 Kupczyńce z Marianką i Józefówką 8559 2386 tarnopolski
19 Ostrów 3369 1117 tarnopolski
20 Bucniów z Kalasantówką 4401 1411 tarnopolski
21 Berezowica Wielka 3805 1250 tarnopolski
22 Zagrobela 1507 495 tarnopolski
23 Janówka 896 326 tarnopolski
24 Petryków 1958 640 tarnopolski
25 Dołżanka 3465 1051 tarnopolski
26 Domamorycz 1244 738 tarnopolski
27 Draganówka 3495 1116 tarnopolski
28 Poczapińce 1060 645 tarnopolski

Objaśnienie:

(M) = miasto; (m) = miasteczko

Przypisy

  1. 1 2 Krzysztof Ostafin, Podziały administracyjne Galicji 1857 – 1910 [online], ArcGIS StoryMaps, 13 marca 2024 [dostęp 2025-03-10].
  2. 1 2 Allgemeines Landes-Gesetz- und Regierungsblatt für das Kronland Galizien und Lodomerien mit den Herzogthümern Auschwitz und Zator und dem Großherzogthume Krakau. Jahrgang 1854, Lemberg 1855.
  3. ↑ Krzysztof Ostafin, Mateusz Troll, Dominik Kaim, Jakub Taczanowski, Problem doboru jednostek odniesienia przestrzennego w integracji danych z drugiej połowy XIX i początku XX w. z terenów Galicji i Śląska Austriackiego, „Studia Geohistorica” (8), 2020, s. 194–212, DOI: 10.12775/SG.2020.09, ISSN 2300-2875 [dostęp 2025-03-10].
  4. ↑ Verordnung des Staatsministeriums vom 23 Jänner 1867 über die Reform des politischen Verwaltung in den Königreich Galizien und Lodomerien mit dem Großherzogtum Krakau und den Herzogtümern Auschwitz und Zator
  5. ↑ Polona [online], polona.pl [dostęp 2025-03-10].

Bibliografia

This article is issued from Wikipedia. The text is available under Creative Commons Attribution-Share Alike 4.0 unless otherwise noted. Additional terms may apply for the media files.