Bezirk Kopyczyńce

Powiat Kopyczyńce
Bezirk Kopyczyńce
powiat
1854–1867
Ilustracja
Państwo

 Cesarstwo Austrii

Kraj związkowy

Królestwo Galicji i Lodomerii

Powiat

cyrkuł czortkowski

Siedziba

Kopyczyńce

Data powstania

1854

Data likwidacji

1867

Powierzchnia

8,3 mil²

Populacja (1854)
• liczba ludności


28.145

Języki urzędowe

niemiecki

Szczegółowy podział administracyjny
Plan
Liczba gmin katastralnych (1854)

28 (w tym 3 miasteczka)

brak współrzędnych

Bezirk Kopyczyńce – dawny powiat (Bezirk) kraju koronnego Królestwo Galicji i Lodomerii, funkcjonujący w latach 1854–1867. Siedzibą starostwa było miasteczko Kopyczyńce.

Historia

Bezirk Kopyczyńce utworzono w ramach reformy uwłaszczeniowej z okresu Wiosny Ludów (1848–1849), która likwidowała jurysdykcję właściciela ziemskiego nad poddanymi. W Galicji, dominium – jako podstawowa jednostka administracyjna i filar systemu feudalnego straciło rację bytu. Konieczne stało się zatem wprowadzenie nowego systemu administracyjnego, którego zręby powstały w latach 1851–1855. Nowy trójstopniowy podział administracyjny objął 21 cyrkułów (niem. Kreise), 179 małych powiatów (niem. Bezirke) i ponad 6000 gmin (niem. Gemeinde)[1].

Bezirk Kopyczyńce objął obszar o wielkości 8,3 mil², zamieszkany przez 28.145 ludzi i podzielony na 28 gmin katastralnych, w tym trzy miasteczka (Chorostków, Kopyczyńce i Suchostaw). Wszedł w skład cyrkułu czortkowskiego, jako jeden z jego dziewięciu powiatów[2]. Powiat miał specyficzny kszałt przypominający głowę słonia. Poprzez koniuszek "trąby", od wschodu, graniczył z Imperium Rosyjskim.

Po nadaniu Galicji autonomii oraz powołaniu samorządu gminnego i powiatowego w 1865 zlikwidowano cyrkuły (Kreise). Dotychczasowe małe powiaty (Bezirke) w liczbie 179, utrzymały się do 1867 roku, kiedy to w następstwie kolejnej reformy administracyjnej (23 stycznia 1867) zostały zastąpione przez 74 większych powiatów[1][3]. Obszar zniesionego Bezirk Kopyczyńce wszedł wtedy w całości w skład nowego powiatu husiatyńskiego[4][5]. 1 sierpnia 1878 gminę Iwanówka przeniesiono do powiatu trembowelskiego[6]. 1 lipca 1925 powiat husiatyński przekształcono w powiat kopyczyniecki[7].

Podział administracyjny (1854)

Podział administracyjny Bezirk Kopyczyńce w 1854 roku[2]
Lp. Gmina jednostkowa Powierzchnia Ludność Powiat w 1867 po zniesieniu
1 Kopyczyńce (m) 7734 3596 husiatyński[8]
2 Kotówka 2402 701 husiatyński[8]
3 Chorostków (m) 6587 3197 husiatyński[8]
4 Wierzchowce 1138 413 husiatyński[8]
5 Peremiłów 2666 1028 husiatyński[8]
6 Karaszyńce 636 367 husiatyński[8]
7 Howiłów Mały 1018 590 husiatyński[8]
8 Howiłów Wielki 3074 1021 husiatyński
9 Mszaniec 2380 513 husiatyński[8]
10 Chłopówka 2246 827 husiatyński[8]
11 Raków Kąt 1064 494 husiatyński[8]
12 Postołówka 4378 868 husiatyński[8]
13 Niżborg Nowy 3466 1111 husiatyński[8]
14 Niżborg Stary 2285 639 husiatyński[8]
15 Myszkowce 1562 465 husiatyński[8]
16 Iwanówka z Alt-Budą 4838 1592 husiatyński[9]
17 Kluwińce 3597 1098 husiatyński[8]
18 Jabłonów 7171 1503 husiatyński[8]
19 Suchostaw (m) 3090 1296 husiatyński[8]
20 Celejów 1210 542 husiatyński[8]
21 Uwisła 2596 953 husiatyński[8]
22 Krogulec 2507 696 husiatyński[8]
23 Żabińczyki 746 297 husiatyński[8]
24 Kociubińce 5135 1393 husiatyński[8]
25 Hadyńkowce 3008 739 husiatyński[8]
26 Oryszkowce 3475 851 husiatyński[8]
27 Tudorów 1817 710 husiatyński[8]
28 Majdan 1328 645 husiatyński[8]

Objaśnienie:

(M) = miasto; (m) = miasteczko

Przypisy

  1. 1 2 Krzysztof Ostafin, Podziały administracyjne Galicji 1857 – 1910 [online], ArcGIS StoryMaps, 13 marca 2024 [dostęp 2025-03-10].
  2. 1 2 Allgemeines Landes-Gesetz- und Regierungsblatt für das Kronland Galizien und Lodomerien mit den Herzogthümern Auschwitz und Zator und dem Großherzogthume Krakau. Jahrgang 1854, Lemberg 1855.
  3. ↑ Krzysztof Ostafin, Mateusz Troll, Dominik Kaim, Jakub Taczanowski, Problem doboru jednostek odniesienia przestrzennego w integracji danych z drugiej połowy XIX i początku XX w. z terenów Galicji i Śląska Austriackiego, „Studia Geohistorica” (8), 2020, s. 194–212, DOI: 10.12775/SG.2020.09, ISSN 2300-2875 [dostęp 2025-03-10].
  4. ↑ Verordnung des Staatsministeriums vom 23 Jänner 1867 über die Reform des politischen Verwaltung in den Königreich Galizien und Lodomerien mit dem Großherzogtum Krakau und den Herzogtümern Auschwitz und Zator
  5. ↑ Polona [online], polona.pl [dostęp 2025-03-10].
  6. ↑ Dziennik Ustaw i Rozporządzeń Krajowych dla Królestwa Galicyi i Lodomeryi wraz z Wielkiem Księstwem Krakowskiem. 1878, Nr 37 (s. 84, wykaz: ss.91–95)
  7. ↑ M.P. z 1925 r. Nr 160, poz. 717 (ISAP)
  8. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 Od 1 lipca 1925 w powiat kopyczynieckim.
  9. ↑ 1 sierpnia 1878 włączono do powiatu trembowelskiego.

Bibliografia