Bezirk Medenice

Powiat Medenice
Bezirk Medenice
powiat
1854–1867
Ilustracja
Państwo

 Cesarstwo Austrii

Kraj związkowy

Królestwo Galicji i Lodomerii

Powiat

cyrkuł samborski

Siedziba

Medenice

Data powstania

1854

Data likwidacji

1867

Powierzchnia

6,7 mil²

Populacja (1854)
• liczba ludności


24.390

Języki urzędowe

niemiecki

Szczegółowy podział administracyjny
Plan
Liczba gmin katastralnych (1854)

22

brak współrzędnych

Bezirk Medenice – dawny powiat (Bezirk) kraju koronnego Królestwo Galicji i Lodomerii, funkcjonujący w latach 1854–1867. Siedzibą starostwa była wieś Medenice.

Historia

Bezirk Medenice utworzono w ramach reformy uwłaszczeniowej z okresu Wiosny Ludów (1848–1849), która likwidowała jurysdykcję właściciela ziemskiego nad poddanymi. W Galicji, dominium – jako podstawowa jednostka administracyjna i filar systemu feudalnego straciło rację bytu. Konieczne stało się zatem wprowadzenie nowego systemu administracyjnego, którego zręby powstały w latach 1851–1855. Nowy trójstopniowy podział administracyjny objął 21 cyrkułów (niem. Kreise), 179 małych powiatów (niem. Bezirke) i ponad 6000 gmin (niem. Gemeinde)[1].

Bezirk Medenice objął obszar o wielkości 6,7 mil², zamieszkany przez 24.390 ludzi i podzielony na 22 gminy katastralne. Wszedł w skład cyrkułu samborskiego, jako jeden z jego jedenastu powiatów[2].

Po nadaniu Galicji autonomii oraz powołaniu samorządu gminnego i powiatowego w 1865 zlikwidowano cyrkuły (Kreise). Dotychczasowe małe powiaty (Bezirke) w liczbie 179, utrzymały się do 1867 roku, kiedy to w następstwie kolejnej reformy administracyjnej (23 stycznia 1867) zostały zastąpione przez 74 większych powiatów[1][3]. Obszar zniesionego Bezirk Medenice wszedł wtedy w całości w skład nowego powiatu drohobyckiego[4][5]. 19 czerwca 1867 część tego obszaru (gminę Kawsko) włączono do powiatu stryjskiego[6]. 1 października 1869 do powiatu drohobyckiego przydzielono gminę Rolów, której przynależność administracyjna w chwili reformy nie została ustalona[7]. 1 sierpnia 1878 z powiatu drohobyckiego wyłączono gminę Brigidau, włączając ją do powiatu stryjskiego[8].

Podział administracyjny (1854)

Podział administracyjny Bezirk Medenice w 1854 roku[2]
Lp. Gmina jednostkowa Powierzchnia Ludność Powiat w 1867 po zniesieniu
1 Medenice 4000 2010 drohobycki
2 Hruszów 3460 2472 drohobycki
3 Litynia 3275 2146 drohobycki
4 Tynów 1915 621 drohobycki
5 Ugartsberg 640 172 drohobycki
6 Horucko z Lipicami i Rakową 6230 1784 drohobycki
7 Radelicz z Saską (Kameralną) 2100 882 drohobycki
8 Bilcze 10050 1673 drohobycki
9 Königsau 1300 738 drohobycki
10 Brigidau 2420 989 drohobycki[9]
11 Letnia 6420 2093 drohobycki
12 Josefsberg 1610 767 drohobycki
13 Dobrowlany 2255 1553 drohobycki
14 Rolów z Bojarami 3310 1011 drohobycki[10]
15 Krynica 3380 1062 drohobycki
16 Kawsko 4350 1040 drohobycki[11]
17 Wróblowice 2840 1202 drohobycki
18 Lipowiec 1255 472 drohobycki
19 Opary 950 424 drohobycki
20 Dołhe 310 518 drohobycki
21 Słońsko 2400 457 drohobycki
22 Rabczyce 1700 404 drohobycki

Objaśnienie:

(M) = miasto; (m) = miasteczko

Przypisy

  1. 1 2 Krzysztof Ostafin, Podziały administracyjne Galicji 1857 – 1910 [online], ArcGIS StoryMaps, 13 marca 2024 [dostęp 2025-03-10].
  2. 1 2 Allgemeines Landes-Gesetz- und Regierungsblatt für das Kronland Galizien und Lodomerien mit den Herzogthümern Auschwitz und Zator und dem Großherzogthume Krakau. Jahrgang 1854, Lemberg 1855.
  3. ↑ Krzysztof Ostafin, Mateusz Troll, Dominik Kaim, Jakub Taczanowski, Problem doboru jednostek odniesienia przestrzennego w integracji danych z drugiej połowy XIX i początku XX w. z terenów Galicji i Śląska Austriackiego, „Studia Geohistorica” (8), 2020, s. 194–212, DOI: 10.12775/SG.2020.09, ISSN 2300-2875 [dostęp 2025-03-10].
  4. ↑ Verordnung des Staatsministeriums vom 23 Jänner 1867 über die Reform des politischen Verwaltung in den Königreich Galizien und Lodomerien mit dem Großherzogtum Krakau und den Herzogtümern Auschwitz und Zator
  5. ↑ Polona [online], polona.pl [dostęp 2025-03-10].
  6. ↑ Verordnung des Ministers des Innern vom 19 Juni 1867, betreffend mehrere Aenderungen der neuen administrativen Bezirks-Abgränzung in den Königreich Galizien und Lodomerien mit dem Großherzogtum Krakau
  7. ↑ Dziennik Ustaw i Rozporządzeń Krajowych dla Królestwa Galicyi i Lodomeryi wraz z Wielkiem Księstwem Krakowskiem. 1869, nr 12
  8. ↑ Dziennik Ustaw i Rozporządzeń Krajowych dla Królestwa Galicyi i Lodomeryi wraz z Wielkiem Księstwem Krakowskiem. 1878, Nr 37 (s. 84, wykaz: ss.91–95)
  9. ↑ 1 sierpnia 1878 włączono do powiatu stryjskiego.
  10. ↑ Do powiatu drohobyckiego przydzielono dopiero 1 października 1869, jako że przynależność administracyjna gminy w chwili reformy nie została ustalona.
  11. ↑ 19 czerwca 1867 włączono do powiatu stryjskiego.

Bibliografia