Cyrkuł stopnicki

Cyrkuł stopnicki
Stopnicer Kreis
cyrkuł
1797/1801–1803
Ilustracja
Cyrkuł stopnicki w granicach z 1803 (nie 1805, jak podaje mapa)
Państwo

 Austro-Węgry

Kraj związkowy

Nowa Galicja

Siedziba

Stopnica

Plan cyrkułu stopnickiego
Plan cyrkułu stopnickiego
brak współrzędnych

Cyrkuł stopnicki (niem. Stopnicer Kreis) – jednostka administracyjna Cesarstwa Austrii w latach 1797/1801–1803, należąca do kraju koronnego Nowa Galicja. Powstała na części obszaru zagarniętego przez Austrię wskutek III rozbioru Polski. Siedzibą cyrkułu była Stopnica.

Historia

Cyrkuł stopnicki powstał między 1797 a 1802 z obszaru zniesionego cyrkułu kieleckiego. Był jednym z 12 cyrkułów Nowej Galicji, podporządkowanych Gubernium Krajowemu dla Galicji Zachodniej w Krakowie. W 1802 od cyrkułu stopnickiego odłączono Kielce, włączając je do cyrkułu koneckiego, oraz Działoszyce, włączając je do nowo utworzonego cyrkułu słomnickiego (utworzonego z ziem przyłączonych od Prus[1][2].

Na podstawie dekretu cesarza Franciszka II z 13 maja 1803[4], z dniem 1 listopada 1803 Nowa Galicja została podporządkowana Gubernium Galicji we Lwowie. Wtedy też dokonano zmniejszenia liczby cyrkułów o połowę łącząc ze sobą sąsiednie cyrkuły. Każdy cyrkuł był podzielony na trzy okręgi. Zniesiony cyrkuł stopnicki wszedł wtedy (wraz ze zniesionym cyrkułem koneckim) w skład reaktywowanego cyrkułu kieleckiego, który został podzielony na okręgi Kielce, Opoczno i Stopnica.

Bibliografia

  • Rudolf A. Mark: Galizien unter österreichischer Herrschaft, Herder-Verlag, Marburg 1994.
  • Jan Fellerer: Mehrsprachigkeit im galizischen Verwaltungswesen (1772–1914), Böhlau-Verlag, Wien 2005.

Przypisy

  1. ↑ Okręg olkuski, fragment ziemi żarnowieckiej po 1793
  2. ↑ Liechtenstern Map of the Two Galicias 1804 (Alternate) // Gesher Galicia Map Room [online], maps.geshergalicia.org [dostęp 2025-07-10].
  3. ↑ Polona [online], polona.pl [dostęp 2025-07-03].
  4. ↑ Katarzyna Śleziak, Starostwo powiatowe w Żywcu 1867-1914, Kraków 2016, s. 25