Cyrkuł opatowski
| cyrkuł | |
| ok. 1798–1803 | |
![]() Cyrkuł konecki w granicach z 1803 (nie 1805, jak podaje mapa) | |
| Państwo | |
|---|---|
| Kraj związkowy | |
| Siedziba | |
| Plan cyrkułu opatowskiego | |
![]() | |
Cyrkuł opatowski (niem. Opatower Kreis) – jednostka administracyjna Cesarstwa Austrii w latach ok. 1798–1803, należąca do kraju koronnego Nowa Galicja. Powstała na części obszaru zagarniętego przez Austrię wskutek III rozbioru Polski. Siedzibą cyrkułu był Opatów.
Historia
Cyrkuł opatowski powstał około 1798 roku z obszaru zniesionego cyrkułu sandomierskiego. Był jednym z 12 cyrkułów Nowej Galicji, podporządkowanych Gubernium Krajowemu dla Galicji Zachodniej w Krakowie.
- Miasta (1803): Bodzentyn, Daleszyce, Iwaniska, Klimontów, Koprzywnica, Kunów, Kurozwęki, Łagów, Opatów, Osiek, Ostrowiec, Ożarów, Połaniec, Raków, Sandomierz, Słupia, Staszów, Tarłów, Zawichost;
- Miasteczka (1803): Bogoria, Denków, Gliniany, Janików, Waśniów, Wierzbnik[1][2].
Na podstawie dekretu cesarza Franciszka II z 13 maja 1803[3], z dniem 1 listopada 1803 Nowa Galicja została podporządkowana Gubernium Galicji we Lwowie. Wtedy też dokonano zmniejszenia liczby cyrkułów o połowę łącząc ze sobą sąsiednie cyrkuły. Każdy cyrkuł był podzielony na trzy okręgi. Zniesiony cyrkuł opatowski wszedł wtedy (wraz ze zniesionym cyrkułem radomskim) w skład nowego, dużego cyrkułu radomskiego, który został podzielony na okręgi Opatów, Radom i Staszów.
Przypisy
- ↑ Polona [online], polona.pl [dostęp 2025-07-03].
- ↑ Liechtenstern Map of the Two Galicias 1804 (Alternate) // Gesher Galicia Map Room [online], maps.geshergalicia.org [dostęp 2025-07-10].
- ↑ Katarzyna Śleziak, Starostwo powiatowe w Żywcu 1867-1914, Kraków 2016, s. 25
Bibliografia
- Rudolf A. Mark: Galizien unter österreichischer Herrschaft, Herder-Verlag, Marburg 1994
- Jan Fellerer: Mehrsprachigkeit im galizischen Verwaltungswesen (1772–1914), Böhlau-Verlag, Wien 2005,


